Oświetlenie w kuchni - jak zaplanować światło nad blatem

Oświetlenie to element, który kosztuje kilka procent budżetu kuchni, a wpływa na komfort pracy bardziej niż wybór frontów. Źle oświetlony blat oznacza, że pracujesz we własnym cieniu, a to męczy wzrok i po prostu utrudnia gotowanie.

Trzy warstwy światła

Światło ogólne

Odpowiada za równomierne oświetlenie całego pomieszczenia. Najczęściej realizowane oprawami sufitowymi lub oczkami w suficie podwieszanym. Kluczowa zasada: oprawy powinny znajdować się nad przejściem, nie nad blatem. Lampa dokładnie nad blatem sprawia, że stojąca przy nim osoba zasłania własne pole pracy.

Światło robocze

Oświetla blat i strefę przygotowania. Realizowane listwami lub taśmami LED montowanymi pod szafkami górnymi. To jedyne oświetlenie, które faktycznie oświetla to, co robisz. Bez niego nawet dobrze oświetlone pomieszczenie daje ciemny blat.

Światło dekoracyjne

Oświetlenie wnętrz witryn, podświetlenie cokołu, lampy nad wyspą lub stołem. Buduje nastrój i nie ma zadania funkcjonalnego, ale w kuchni otwartej na salon ma duże znaczenie wieczorem.

Temperatura barwowa

W praktyce najlepiej sprawdza się 3000 K w oświetleniu ogólnym i dekoracyjnym oraz 3000-4000 K nad blatem. Najgorszym rozwiązaniem jest mieszanie różnych temperatur w jednym polu widzenia, bo kuchnia zaczyna wyglądać na źle zaplanowaną.

Ważny parametr, o którym rzadko się pamięta, to współczynnik oddawania barw. Wartość CRI powyżej 90 sprawia, że produkty wyglądają naturalnie. Tanie taśmy LED mają CRI około 70-80, przy którym warzywa i mięso wyglądają nienaturalnie.

Ile światła nad blatem

Orientacyjnie 300-500 luksów na powierzchni blatu roboczego i 150-200 luksów jako oświetlenie ogólne. W przełożeniu na taśmy LED oznacza to zwykle taśmę o mocy 8-14 W na metr bieżący, montowaną na całej długości szafek górnych.

Nie skracaj listwy do połowy szafki. Światło musi obejmować cały odcinek roboczy, inaczej powstają wyraźne strefy cienia.

Gdzie montować listwy LED

• Pod szafkami górnymi, przy przedniej krawędzi. Najlepsze rozwiązanie: światło pada na blat, a nie na ścianę, i nie odbija się w oczy.
• W profilu aluminiowym z kloszem. Profil rozprasza światło, chowa punkty diod i odprowadza ciepło, co wydłuża żywotność taśmy.
• Nie bezpośrednio na spodzie szafki bez profilu. Widać wtedy pojedyncze diody odbite w blacie, zwłaszcza w blatach o połyskliwej powierzchni.

W kuchni bez szafek górnych oświetlenie robocze montuje się w półce, w listwie przyściennej albo w oprawach kierunkowych na suficie ustawionych pod kątem.

Zasilacze i sterowanie

Taśmy LED wymagają zasilacza. To element, o którym warto pomyśleć na etapie projektu:

• Zasilacz musi mieć zapas mocy około 20 procent względem obciążenia.
• Umieszczamy go w miejscu dostępnym do serwisu, na przykład w szafce górnej lub w słupku, nigdy zamurowany.
• Zasilacz się nagrzewa, więc potrzebuje przepływu powietrza.

Sterowanie: najprostszy jest zwykły włącznik ścienny podłączony do obwodu oświetlenia podszafkowego. Wygodne bywają też włączniki dotykowe montowane pod szafką oraz czujniki ruchu, choć te ostatnie w kuchni potrafią irytować, załączając się przy każdym przejściu.

Oświetlenie wnętrz szafek i szuflad

W szafkach głębokich oraz w szufladach wysokich oświetlenie z czujnikiem otwarcia realnie ułatwia korzystanie. Najczęściej stosuje się:

• punktowe oprawy w wieńcu szafki,
• taśmę w profilu wzdłuż boku szuflady,
• czujnik otwarcia drzwi zamiast osobnego włącznika.

W praktyce ma to największy sens w słupkach na zapasy, w szafkach narożnych i w wysokich szufladach na garnki.

Oświetlenie nad wyspą i nad stołem

Lampy wiszące nad wyspą powinny znajdować się 70-80 cm nad blatem, licząc do dolnej krawędzi klosza. Wyżej dają za mało światła roboczego, niżej zasłaniają widok i przeszkadzają.

Nad stołem odległość jest podobna, 70-85 cm nad blatem stołu. Przy trzech lampach rozstaw 40-60 cm między nimi, symetrycznie względem środka stołu.

Najczęstsze błędy

Kiedy planować oświetlenie

Rozmieszczenie punktów świetlnych i gniazd trzeba ustalić przed tynkowaniem i przed wykonaniem sufitu podwieszanego. Oświetlenie podszafkowe wymaga wyprowadzenia przewodu w miejscu, które zależy od podziału zabudowy, więc projekt kuchni musi być gotowy wcześniej niż instalacja elektryczna.

To jeden z głównych powodów, dla których warto zamówić projekt kuchni na wczesnym etapie remontu. Więcej o kolejności prac znajdziesz w artykule o harmonogramie remontu kuchni.

Najczęstsze pytania